Mời Đài Loan dự hội nghị, Mỹ tăng thách thức Trung Quốc

VnExpress 4 ngày trước

Mời Đài Loan dự hội nghị thượng đỉnh dân chủ, Mỹ khiến Trung Quốc phản ứng gay gắt, tăng căng thẳng cho mối quan hệ vừa được hạ nhiệt.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 23/11 thông báo các đại diện từ hơn 100 quốc gia cùng đảo Đài Loan được mời dự Hội nghị thượng đỉnh vì Dân chủ, diễn ra theo hình thức trực tuyến vào ngày 9/12 và 10/12. Đây là hội nghị thượng đỉnh vì dân chủ đầu tiên diễn ra dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden, được tổ chức chưa đầy một tháng sau hội nghị thượng đỉnh trực tuyến của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Phía Đài Loan sau đó xác nhận lãnh đạo cơ quan kỹ thuật số Đường Phượng và đại diện Đài Loan tại Mỹ Tiêu Mỹ Cầm sẽ đại diện cho hòn đảo dự hội nghị. Trương Đôn Hàm, phát ngôn viên của lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn, cho biết thêm rằng kể từ giữa tháng 11, các quan chức Mỹ và hòn đảo đã tổ chức một số cuộc họp cấp cao, thể hiện quan hệ giao lưu và hợp tác sâu sắc hơn giữa hai bên.

Động thái của Mỹ khiến Trung Quốc phản ứng gay gắt. Chu Phượng Liên, phát ngôn viên Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc, gọi quyết định mời Đài Loan dự hội nghị của Mỹ là một "sai lầm", thêm rằng Bắc Kinh phản đối "bất kỳ giao thiệp chính thức nào giữa Washington và khu vực Đài Loan của Trung Quốc".

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cũng yêu cầu Mỹ "ngừng cấu kết với những người ly khai đòi độc lập" ở Đài Loan, cảnh báo "đùa với lửa chỉ có thể dẫn đến bỏng tay".

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu tại thành phố Detroit, bang Michigan, hôm 17/11. Ảnh: Reuters.

Theo bình luận viên Courtney McBride và Alex Leary của WSJ, lời mời Đài Loan dự hội nghị dân chủ của chính quyền Biden là một phần trong nỗ lực đưa hòn đảo tham gia sâu hơn vào các diễn đàn quốc tế, nâng tầm cho Đài Bắc, bất chấp sự phản đối kịch liệt của Trung Quốc.

Thời Ân Hoằng, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Quốc, cũng đánh giá động thái này "nhất quán với chính sách với Đài Loan của Biden là tăng cường hỗ trợ toàn diện cho hòn đảo", nhưng nó đồng thời cũng cho thấy hạn chế trong kết quả của hội nghị thượng đỉnh giữa ông Biden và ông Tập.

Lời mời với Đài Loan được đưa ra ngay sau hội nghị thượng đỉnh trực tuyến Mỹ - Trung hôm 16/11, nơi hai lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác với giọng điệu ôn hòa, trong một nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước.

Sau hội nghị, bầu không khí cạnh tranh gay gắt giữa hai siêu cường dường như dịu đi phần nào khi Washington và Bắc Kinh nhất trí cùng nhau đưa thế giới chuyển sang dùng nguồn năng lượng sạch hơn. Mỹ hôm 23/11 tiến hành đợt mở kho dầu dự trữ lớn nhất lịch sử để ứng phó tình trạng giá nhiên liệu tăng cao và cho biết Trung Quốc sẽ hành động tương tự.

Lời mời Đài Loan dự hội nghị dân chủ, cùng tuyên bố gần đây của Biden rằng đang xem xét không cử quan chức đến dự Olympic Bắc Kinh vào tháng 2/2022, được cho là có nguy cơ dập tắt bầu không khí hợp tác vừa mới nhen nhóm này, đồng thời là một phép thử mới cho quan hệ Mỹ - Trung.

Một quan chức giấu tên trong chính quyền Mỹ tiết lộ hội nghị dân chủ không được đề cập trong cuộc hội đàm ba tiếng rưỡi giữa ông Biden và ông Tập. Theo nguồn tin này, cách tiếp cận của Washington là vừa hợp tác với Bắc Kinh chống biến đổi khí hậu và những vấn đề toàn cầu khác, nhưng vẫn tiếp tục cạnh tranh trong một số trường hợp.

"Chính sách đối với Trung Quốc của chúng tôi luôn nhất quán ngay từ đầu. Các động thái diễn ra đan xen, nhiều mặt và phức tạp", quan chức này nói.

Tuy nhiên, để tránh vượt "lằn ranh đỏ" trong vấn đề Đài Loan mà Bắc Kinh vạch ra, Washington và Đài Bắc dường như đã nhất trí chọn đại diện dự hội nghị là những quan chức cấp thấp, theo Li Da-jung, giáo sư quan hệ quốc tế và nghiên cứu chiến lược tại Đại học Tamkang ở Đài Loan.

"Đường Phượng chỉ là lãnh đạo một cơ quan, còn Tiêu Mỹ Cầm là đại diện tại Mỹ. Sự sắp xếp này giúp tính nhạy cảm chính trị của sự kiện giảm bớt hơn rất nhiều so với để lãnh đạo Thái Anh Văn dự hội nghị, ngay cả khi đây chỉ là sự kiện trực tuyến", Li phân tích.

"Bên cạnh đó, các đại diện dự hội nghị không nhất thiết phải là lãnh đạo quốc gia, vùng lãnh thổ. Chúng ta cũng chưa biết sự kiện sẽ được tổ chức ra sao. Có thể Tổng thống Biden phát biểu khai mạc và phần còn lại do Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách. Đây có thể là lý do bà Thái quyết định không dự hội nghị", Li nói.

Bonnie Glaser, giám đốc Chương trình châu Á tại Quỹ Marshall Đức, cũng chung nhận định rằng Mỹ đã có những tính toán để động thái này không khiến căng thẳng với Trung Quốc vượt quá tầm kiểm soát.

Glaser còn chỉ ra rằng quyết định mời Đài Loan đến hội nghị dân chủ của Mỹ không phải động thái chưa từng có, bởi hòn đảo đã được Mỹ đưa vào liên minh toàn cầu chống lại nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

"Quan hệ Washington - Bắc Kinh thời gian tới có thể sẽ gia tăng căng thẳng, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ đáp trả bằng cách nào đó, nhưng sẽ không dẫn đến bước lùi quá nghiêm trọng, khi lãnh đạo Đài Loan không tham gia sự kiện", chuyên gia này nhận định.

Ánh Ngọc (Theo WSJ, SCMP)


Tin mới nhất

Bác sĩ Nam Phi nói vaccine vẫn hiệu quả với chủng Omicron

VnExpress 29 phút trước

Nhà dịch tễ học hàng đầu Nam Phi nói vaccine vẫn đủ sức ngăn biến chứng nặng với người nhiễm chủng Omicron, cần thêm thời gian xác định thông tin.

'F0 tăng nhưng TP HCM vẫn kiểm soát được dịch'

VnExpress 52 phút trước

Số ca mắc mới, tử vong tăng và bệnh nhân nhập viện cao hơn xuất viện nhưng thành phố đang kiểm soát được dịch, theo Phó ban chỉ đạo phòng chống Covid-19 TP HCM.

Bắt cá sấu gần 40 kg khi đi cắt cỏ

VnExpress 1 giờ trước

Bà Rịa - Vũng Tàu - Người đàn ông ở huyện Châu Đức khi ra vườn cắt cỏ cho dê ăn, thấy cá sấu gần 40 kg nằm bất động đã cùng nhiều người bắt xẻ thịt.

2 mẹ con kiệt sức khi chạy xe máy về quê

VnExpress 1 giờ trước

Chồng mất vì Covid-19, không có việc làm, chị Duyên chạy xe máy địu con nhỏ mới sinh một tháng từ TP HCM về Đăk Nông, bị kiệt sức giữa đường, được CSGT giúp đỡ.

Australia, Philippines hoãn mở biên giới vì chủng Omicron

VnExpress 1 giờ trước

Australia hoãn mở cửa đón sinh viên và lao động quốc tế, trong khi Philippines đình chỉ kế hoạch cho du khách đã tiêm vaccine Covid-19 nhập cảnh.

Kiến nghị lùi thời điểm phạt xe chưa lắp camera giám sát

VnExpress 1 giờ trước

Hiệp hội Vận tải ôtô Hà Nội kiến nghị lùi thời điểm xử phạt xe chưa lắp camera giám sát từ 6 tháng đến một năm do các doanh nghiệp đang gặp khó khăn.

'Bốc hơi' hơn 600 triệu đồng vì làm theo tin nhắn lừa đảo

VnExpress 2 giờ trước

Cài hạn mức giao dịch 500 triệu đồng, toàn bộ 626 triệu trong tài khoản Ngọc vừa đi vay bị kẻ gian "rút ruột" chỉ sau 2 lệnh nhập mã OTP.

Mưa lũ ngập hơn 1.000 nhà dân, chia cắt giao thông

VnExpress 2 giờ trước

Mưa lớn 3 ngày qua ở miền Trung và Tây Nguyên khiến hơn 1.000 nhà ngập sâu, giao thông bị chia cắt, đường Trường Sơn Đông sạt lở.

Tướng cảnh sát UAE đắc cử Chủ tịch Interpol

VnExpress 4 ngày trước

Tướng cảnh sát UAE Ahmed Naser al-Raisi đắc cử tân Chủ tịch Interpol sau cuộc bỏ phiếu tại Thổ Nhĩ Kỳ, dù vướng nhiều tranh cãi.