Cấp tập điều quân tới Kazakhstan, Putin dằn mặt phương Tây

VnExpress 2 tuần trước

Đợt điều quân chớp nhoáng giúp Kazakhstan xoay chuyển tình hình được coi là thông điệp răn đe của Putin về quyết tâm "bảo vệ sân sau" nước Nga.

Quân đội Nga trong hai ngày qua huy động 75 vận tải cơ liên tục đưa khoảng 3.000 lính dù cùng nhiều thiết giáp, xe đặc chủng tới Kazakhstan để giúp quốc gia Trung Á đối phó làn sóng bạo loạn. Dù Nga khẳng định lực lượng này chỉ bảo vệ các cơ sở quan trọng của Kazakhstan, không tham gia hoạt động trấn áp bạo loạn, sự xuất hiện của lực lượng này đã nhanh chóng khiến tình hình đảo chiều.

Chỉ vài ngày trước, lực lượng an ninh Kazakhstan hứng chịu thương vong nặng nề trong các vụ bạo loạn và nguy cơ mất kiểm soát tình hình. Nhưng đến ngày 7/1, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tự tin thông báo rằng ông đã ra lệnh cho lực lượng an ninh "nổ súng tiêu diệt mà không cần báo trước" đối với "những toán côn đồ vũ trang, các phần tử khủng bố", đồng thời tuyên bố không đàm phán với phe biểu tình.

"Tokayev cần một lực lượng như vậy để thể hiện với các chỉ huy an ninh Kazakhstan rằng 'Thấy chưa, tôi có Moskva hỗ trợ, binh sĩ Nga sẽ kề vai sát cánh với các anh'", chuyên gia chính trị Nga Sergei Markov bình luận. "Đây là lần đầu tiên lực lượng Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) được triển khai tới một nước thành viên, và đó là thông điệp Tổng thống Vladimir Putin gửi tới Mỹ: Nga cũng có khả năng thực hiện các sứ mệnh quân sự không kém gì NATO".

Động thái này diễn ra vài ngày trước khi Nga tổ chức đàm phán với Mỹ và các đồng minh NATO để thảo luận về căng thẳng liên quan đến Ukraine, một trong những điểm nóng an ninh hiện nay trong quan hệ giữa Moskva và phương Tây.

Đợt điều quan cũng được đánh giá là thông điệp nhắc nhở rằng Nga quyết tâm bảo vệ những gì nước này coi là sân sau của mình, theo Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hội đồng Liên bang Nga Konstantin Kosachyov.

Quân nhân Nga và khí tài tới Kazakhstan ngày 7/1. Video: BQP Nga.

Phương Tây cho rằng Nga đang chuẩn bị tiến đánh Ukraine khi điều khoảng 100.000 quân tới khu vực biên giới, tạo ra thách thức cơ bản với Mỹ và đồng minh. Tuy nhiên, Nga bác thông tin này và khẳng định họ có quyền điều quân tới mọi nơi trên lãnh thổ của mình để phòng thủ.

Các đơn vị tiền trạm của Nga xuất hiện ở Almaty, thành phố lớn nhất Kazakhstan, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Tokayev yêu cầu hỗ trợ. Họ giúp đảm bảo an ninh tại các địa điểm chiến lược quan trọng như sân bay quốc tế Almaty, vốn bị người biểu tình chiếm giữ trong thời gian ngắn trước khi lực lượng an ninh Kazakhstan giành lại quyền kiểm soát.

"Tất cả sự kiện này là bất ngờ, song rất đúng thời điểm, bởi chúng trước thềm cuộc đàm phán ngày 10/1 với Mỹ tại Geneva", Fyodor Lukyanov, người đứng đầu Hội đồng Chính sách Đối ngoại và Quốc phòng, cơ quan tư vấn cho Điện Kremlin, nhận định.

"Nga đã đưa ra lời nhắc nhở về khả năng nhanh chóng đưa ra các quyết định phi tiêu chuẩn trong lĩnh vực quân sự - chính trị để tác động đến sự kiện ở những nơi quan trọng trên thế giới", Lukyanov nói.

Kazakhstan và khu vực lân cận. Đồ họa: AFP.

Đợt triển khai lính gìn giữ hòa bình tới Kazakhstan cũng là lần thứ hai Nga điều quân giúp đồng minh đối phó bạo động trong nhiều năm qua. Với sự giúp đỡ của Nga trong năm 2020, Belarus đẩy lùi và giải tán các cuộc biểu tình, đồng thời vượt qua lệnh trừng phạt của Mỹ và châu Âu khi đó.

Quân số được Nga điều tới Kazakhstan khiêm tốn hơn nhiều so với lực lượng tới bán đảo Crimea năm 2014 hoặc tham gia chiến tranh với Gruzia năm 2008. Tuy nhiên, ảnh hưởng của Nga đối với các nước láng giềng hiện cao hơn bất cứ thời điểm nào sau khi Liên Xô tan rã 30 năm trước. Điện Kremlin muốn mở rộng tầm ảnh hưởng ra xa hơn, bao gồm khu vực Balkan và Trung Đông.

"Nga đã tận dụng thời cơ và điều lực lượng tới một quốc gia mà họ coi là một phần an ninh chiến lược của mình", Tatyana Stanovaya, sáng lập viên tổ chức tư vấn chính trị R.Politik, cho biết. "Dù Nga tuyên bố nhiệm vụ này có thời hạn, có khả năng họ sẽ ở lại đó lâu dài".

3.000 lính Nga tới Kazakhstan không đủ lớn để kéo sự chú ý của dư luận khỏi đợt điều động lực lượng với quân số lớn hơn nhiều gần biên giới Ukraine. Tuy nhiên, cựu quan chức ngoại giao Nga Vladimir Frolov nhận định động thái điều quân nhằm đảm bảo duy trì quan hệ đồng minh giữa Nga và Kazakhstan, bất kể ai lên nắm quyền tại quốc gia Trung Á này.

Stanovaya đánh giá đợt điều quân hỗ trợ Kazakhstan giúp Nga tăng lợi thế lên nhiều lần trước cuộc đàm phán với Mỹ. "Nga chứng minh họ có thể làm được nhiều hơn những gì có thể một năm trước", Stanovaya nói.

Người biểu tình đứng bên ngoài văn phòng thị trưởng Almaty, Kazakhstan ngày 5/1. Ảnh: Reuters.

Nga đã đưa ra đề xuất an ninh 8 điểm với Mỹ và NATO nhằm tháo gỡ căng thẳng liên quan tới Ukraine, trong đó có yêu cầu NATO không mở rộng sang phía đông và kết nạp những thành viên mới như Ukraine hay Gruzia.

Các quan chức phương Tây cho rằng đề xuất Nga đưa ra là không có cơ sở, song đồng ý ngồi đàm phán vào tuần tới để xem liệu ngoại giao có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng hay không.

Nga được cho là ít có khuynh hướng thỏa hiệp trong cuộc đàm phán sắp tới. "Chúng tôi đã lùi bước suốt 30 năm qua", Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov, người sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán Nga tới Geneva vào tuần sau, cho biết. "Xin lỗi, giờ là lúc chúng tôi tiến lên".

Nguyễn Tiến (Theo Bloomberg)


Tin mới nhất

Tiêm kích Nga, Syria tuần tra chung, nghi dằn mặt Israel

VnExpress 29 phút trước

Tiêm kích Nga, Syria lần đầu bay tuần tra chung dọc Cao nguyên Golan và sông Euphrates, động thái được cho là thông điệp răn đe Israel.

Bị phạt 3.600 USD vì rời phòng cách ly một phút

VnExpress 1 giờ trước

Hai ngư dân Indonesia bị giới chức Đài Loan phạt 3.610 USD mỗi người vì rời phòng cách ly tại khách sạn trong vòng một phút hồi năm 2020.

Cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận ùn ứ ngày đầu cho ôtô chạy

VnExpress 1 giờ trước

Tiền Giang - Biển chỉ dẫn không rõ ràng khiến nhiều tài xế chạy nhầm tại nút giao hai cao tốc làm ôtô ùn ứ kéo dài, sáng 25/1.

Biden mắng phóng viên

VnExpress 1 giờ trước

Tổng thống Mỹ mắng phóng viên của Fox News là "thằng khốn ngu ngốc" mà dường như không biết micro của ông đang bật.

Kéo thi thể đến bưu cục để lĩnh lương hưu

VnExpress 2 giờ trước

Ireland - Hai người đàn ông ở thị trấn Carlow đưa thi thể vào bưu cục để lĩnh lương hưu của người quá cố, khiến giới chức phải mở cuộc điều tra.

Hacker Belarus nói tấn công mạng để ngăn Nga chuyển quân

VnExpress 2 giờ trước

Nhóm hacker Belarus nói rằng họ tấn công hệ thống máy tính của công ty đường sắt nhà nước nhằm làm gián đoạn hoạt động vận tải và ngăn Nga chuyển quân.

Tục cúng kẹo cho Táo quân ở Trung Quốc

VnExpress 2 giờ trước

Ngày 23 tháng Chạp, người Trung Quốc thường cúng Táo quân kẹo làm từ hạt kê và lúa mạch để thần bếp "nói ngọt" với Ngọc Hoàng về gia chủ.

Trung tá lật đổ Tổng thống Burkina Faso mới được thăng chức

VnExpress 2 giờ trước

Trung tá Damiba được trao quyền chỉ huy một trong ba quân khu ở Burkina Faso một tháng trước khi lật đổ Tổng thống Karobe.

Clip: "Cô bé mạnh nhất thế giới" 8 tuổi lập kỷ lục võ thuật, 12 tuổi tay không đấm nát thân cây

Kenh14 2 tuần trước

Theo đó, cô bé này đã luyện tập boxing từ khi còn bé và đã đạt được những thành tựu mà kể cả những VĐV chuyên nghiệp cũng chưa thể làm được.